ISTURITZ  - okol. Bayonne, dep. Basses Pyrenees -FRANCJA

Jaskinia Isturitz stanowi jedną z szeregu jaskiń położonych w dolinie l'Arberoue koło miejscowości Bayonne w departamencie
 Pyrenees-Atlantiques. Jaskinia powstała na skutek działalności wody rzeki l'Arberoue która utworzyła sieć korytarzy tworzących
trzy jaskinie. Jaskinia Oxocelhaya ( grotte d'Oxocelhaya ), Jaskinia Isturitz ( grottes d'Isturitz ) i  Jaskinia Erberua ( grotte Erberua )
odkryta 15.08.1973 r. przez J.D. Larribau i C. Barroumes, tworzą wspólny ciąg korytarzy. Na stanowisku prowadzone były badania
przez E. Passemarda od roku 1913 a następnie w latach 1928 - 1947 pod kierunkiem R. de Saint-Periera. Wykopaliska doprowadziły
do odkrycia ok. 70 000 szt. narzędzi i przedmiotów zdobionych. Na ścianach zidentyfikowano malowane i ryte przedstawienia zwierząt.
Najstarsze ślady użytkowana jaskini przez Neandertalczyka pochodzą z przed ok. 80 000 lat.